مرجع تخصصی آموزش ابتدایی|اول|دوم|سوم|چهارم|پنجم|ششم|دبستان

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی (راهکارهای بهبود یادگیری نشانه ها)

2 ۸,۳۸۷

عــناوینی که در ایــن آموزش مــی خــوانید :

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی: توضیحات کلی الفبا

کودکان ما نخست جنبه ی گفتاری زبان را می آموزند و سپس با آموزش آگاهانه به اصول حاکم بر نظام الفبایی زبان پی می برند.

توضیحات کلی الفبا فارسی:  1.ویژگی های خط فارسی

خط فارسی دارای 32 حرف یا علامت یا شکل می باشد :

الف ـ ب ـ پ ـ ت ـ ث ـ ج ـ چ ـ ح ـ خ ـ د ـ ذ ـ ر ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ص ـ ض ـ ط ـ ظ ـ ع ـ غ ـ ف ـ ق ـ ک ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ و ـ ه ـ ی ـ   ّ/ء

توضیحات کلی الفبا:

2.زبان فارسی دارای 29 واج (صدا) است.

  1. سه مصوّت کوتاه (اَ اِ   اُ )
  2. سه مصوُت بلند (آ او ای )
  3. 23 صامت (ب ـ پ ـ ت ـ ث ـ ج ـ چ ـ ح ـ خ ـ د ـ ذ ـ ر ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ص ـ ض ـ ط ـ ظ ـ ع ـ غ ـ ف ـ ق ـ ک ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ و ـ ه ـ ی)
  4. حروفی که هر کدام فقط یک صدا دارند .( ب پ ج چ خ د ر ژ ش ف ک گ ل م ن )
  5. حروفی که چند شکل از آنها صدای یکسان دارند ( ت=ط ) ( ث=س=ص ) ( ح=ه ) (ذ=ز=ض=ظ ) ( غ=ق ) 5 گروه هستند.
  6. حروفی که برعکس ردیف 7 هستند ، هر یک از آنها در مقابل چند صدا قرار می گیرند:

این حروف عبارتند از(و ـ ه ـ ی )

الف. مثال برای « و »:

گاو ـ ورزش ( صدای صامت « و » )

دود ـ گردو (صدای مصوت «او»)

خوش ـ خود (صدای مصوت «اُ»)

نو ـ جو (صدای مصوت «او»)

خویش ـ خواهش صدایی ندارد و خوانده نمی شود ، چون از استثنا ها ، (واو معدوله) هستند .

ب. مثال برای حرف « ه »:

در کلمات : مه ـ به به ـ کوه ـ ماه (صدای صامت « ه=ح » )

در کلمات : خانه ؛ نامه ، کوزه ، میوه ، (صدای مصوت «اِ»)

پ . مثال برای حرف « ی »:

در کلمات : سیب ـ قوری ـ سینی (صدای مصوت «ای»)

در کلمات : یک ـ سایه ـ چای (صدای صامت «ی»)

توضیح : هر بخش از کلمات همیشه دارای یک مصوت است و این موصت هم یا صدای اوّل و یا دوّمین صدای بخش است . مثال : اَنار ، سَبَد

توضیحات کلی الفبا فارسی نام گذاری مصوّت ها و صامت ها

نام گذاری مصوّت ها :

–     مصوت ها دو دسته هستند ، مصوت های بلند : «آ،او، ای» ، مصوّت های کوتاه: «اَ َ ، اِ ِ، اُ ُ »

الف. مصوت های دوشکلی: «اَ ـَ ، اُ ـُ ، آ ا ، او و»؛

–     مصوت «اَ» دارای دو شکل است ، «اَ» اول ، «ـَـ»غیر اول ، مثال : اَبر ـ دَریا.

–     مصوت «اُ» دارای دو شکل است، «اُ» اول ، «ــُـ» مثال : اُردک ، سُرخ

–     مصوت «آ» دارای دو شکل است، «آ» اول ؛ «ا» غیر اول ، مثال: آب . باران

–     مصوت«او» دارای دو شکل است ، «او» اول ، «و» غیر اول ، مثال : او ـ پارو

ب .مصوت های چهار شکلی(اِ ـِـ ـه ه ،ایـ یـ ی ای):

–     مصوت «اِ» دارای چهار شکل است:«اِ» اول ،«ــِـ» وسط «ـه» آخرین چسبان ، «ه» آخر تنها(غیر چسبان )

مثال : اِمروز  ، کِتاب ، خانه، میوه

–     مصوت «ای» دارای چهار شکل است : «ایـ» اول ، «یـ » وسط ، «ی» آخر و «ای» آخر تنها (غیر چسبان)

مانند : ایران ، سینی ، زری ، لانه ای

نام گذاری صامت ها :

الف: صامت های کی شکلی(د ذ ر ز ژ ط ظ و) 8 تا ، که در هر جای کلمات بیایند به همین شکل نوشته می شوند .

ب: صامت های دو شکلی (بـ ب ، پـ پ ، تـ ت ، ثـ ث،چـ چ، حـ ح،خـ خ،سـ س ،شـ ش ، صـ ص ،ضـ ض،فـ ف،قـ ق،کـ ک،گـ گ، لـ ل ، مـ م ، نـ ن، یـ ی )20 تا ،

که به صورت «آخر» و «غیر آخر » نام گذاری می شوند .

اگر در آخر کلمه بیایند شکل «آخر» و اگر در وسط و یا غیر از آخر بیایند شکل «غیر آخر » نوشته می شوند.

پ:صامت های چهار شکلی(عـ ـعـ ـع ع، غـ ـغـ ـغ غ،هـ ـهـ ـه ه) :

که موقع خواندن به صورت «غیر آخر» ، «وسط »،  «آخر چسبان» ، «آخر تنها»(غیر چسبان) می باشد.

«صامت های «ع ،غ» با مصوت ها صدا دار می شوند .

آموزش حروف الفبا فارسی اول دبستان

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی (راهکارهای بهبود یادگیری نشانه ها)

امروز می‌خوام چند تا روش برای آموزش هر چه بهتر الفبا در کلاس اول ارائه کنم.

البته این مطلب رو هم ذکر کنم که اکثر معلم های عزیز از این روش‌ها استفاده می کنند. اگه نکته ای نیز مد نظر شما است، در قسمت نظرات همین پست مطرح کنید.

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی: راهکار اول ایجاد انگیزه

از مهمترین اصول به شمار می ره چرا که، برای کاشت دانه باید ابتدا زمین را آماده ساخت.

برای پذیرفتن مطالب جدید هم باید زمینه و انگیزه هایی را در فراگیران ایجاد نمود که می تواند

این کار به شکل های مختلفی صورت پذیرد مانند: آوردن یک وسیله به کلاس، استفاده از عکس و پوستر، طرح یک سؤال و

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی : راهکار دوم تهیه دفتر خلاقیت

نحوهﻯ تهیه این دفتر به این صورت هستش که از اولیای دانش آموزان می خواهیم که یک دفتر 80 برگ برای دفتر خلاقیت انتخاب کنند و اون رو به صورت زیر آماده کنند:

هر نشانه ای که تدریس می شه، از کاغذ رنگی برش می زنند و به دفتر خلاقیت می چسبونند.

یک صفحه بعد تکه هایی از روزنامه ها رو می برند، برای اینکه دانش آموز راحت تر بخونه،بهتره که بریده روزنامه از قسمت تیتر روزنامه باشه

در ادامه باید دانش آموز دور نشانه ای که تدریس شده یک خط بسته بکشه.

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی: راهکار سوم تهیه کاردستی

می تونیم برای برخی از حروف بگیم تا دانش آموزان کاردستی درست کنند.

مثلا برای تدریس درس “ﺳ،س” یک “سبد” با مقوا و چیزهای دیگه درست کنند.

این کار علاوه بر ایجاد انگیزه در تدریس درس جدید، به بهبود حیطهﻯ مهارتی دانش آموزان نیز کمک می کنه.

البته توصیه می کنم که برای همه حروف از این روش استفاده نکنید

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی: راهکار چهارم تهیه متن توسط معلم

در این روش  باید یک متن رو آماده بشه و از دانش آموزان بخواهید که دور حروف مشخص شده خط بکشند.

البته این کار رو می شه  دانش آموزان در خانه انجام دهند و در پوشه کار خود قرار دهند. در زیر یک نمونه متن آوردم:

از دانش آموزتان بخواهید تا دور نشانه های “ﺳ ، س” ، “د” و “ﺗ ، ت” خط بکشد. ( لطفا پس از تکمیل تمرین، آن را داخل پوشه کار قرار دهید.)

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی:  راهکار پنجم تهیه شکل مناسب برای هر نشانه

برای معنی دار کردن حروف و نشانه ها می تونیم به دانش آموزان بگیم، تا یک شکل مرتبط با نشانه جدید در یک برگه A4 نقاشی کنند

و اون رو در پوشه کارشون قرار بدهند.

به عنوان مثال در تدریس نشانه “ﻧ،ﻥ” می تونیم بگیم که انواع نان ها رو (سنگک، تفتان، باگت،بربری، لواش و …) در یک برگه بکشند. 

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی: راهکار ششم تهیه جدول ترکیب صداها

در اینجا باید یک جدول برای ترکیب نشانه های خوانده شده آماده کنیم

در توضیح اینکه اولیا چطور این جدول رو با دانش آموز تمرین کنند؛ باید بگم که نحوه تمرین این  جدول به صورت شعر هست، مثلا؛

” م ” با ” آ ” چی می شه؟                  ما، ما، ما می شه

” د ” با ” اَ ” چی می شه؟                  دَ، دَ ، دَ می شه

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی: راهکار هفتم تهیه جدول نشانه های خوانده شده

برای اجرای این روش ابتدا باید جدولی تهیه کنید. و در خانه های آن نشانه ها را قرار دهید

به این صورت که، برخی از حروف تدریس شده و برخی از حروفی که هنوز تدریس نشده است را در جدول قرار می دهیم.

در ادامه از دانش اموزان می خواهید که خانه نشانه های خوانده شده را رنگ بزنند. پس از اتمام کار این برگه داخل پوشه کار دانش آموز قرار خواهد گرفت.

آموزش حروف الفبا فارسی اول ابتدایی: راهکار هشتم دفتر جمله سازی

شاید به عقیده برخی از معلمان دانش آموزان کلاس اول ابتدایی نیازی به دفتر جمله نویسی نداشته باشند.

اما به نظر این حقیر با دانش آموز هر نوع برخوردی کنید، بازخوردی از همان جنس خواهید گرفت.

در ساده ترین حالت می توان، بعد از تدریس چند نشانه کلماتی را به دانش آموز داد، تا با آن جمله بسازند.

می توان کلمات، جمله ای به هم ریخته را به داد و از دانش اموزان خواست تا انها را مرتب کنند.

۲ دیدگاه ها
  1. Zahra می گوید

    ممنونم، بسیار عالی دسته بندی کردین حروف رو

    1. admin می گوید

      از اینکه توانسته ایم رضایت شما جلب کنیم خرسندیم.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.