مرجع تخصصی آموزش ابتدایی|اول|دوم|سوم|چهارم|پنجم|ششم|دبستان

درس یازدهم علوم پنجم دبستان بکارید و بخورید

0 4,169

در راهرو مدرسه چند گلدان شمعدانی به طور منظّم چیده شده اند.

تعدادی از بچّه ها با مشاهده متوجّه شدند که بعضی از شمعدانی ها به خوبی رشد کرده اند؛
در حالی که برگ های برخی دیگر زرد رنگ و پژمرده اند.

آنها در کلاس از معلّم پرسیدند که چرا بعضی از شمعدانی ها رشد کمتری دارند.
خاک گلدان روی رشد شمعدانی اثر دارد.

پس خاک آنها با هم تفاوت داشته است.

هرچه بیشتر به گیاه آب بدهیم، بیشتر رشد می كند.

نور بر رشد گیاه اثر می گذارد؛ بنابراین، برخی از گیاهان نور كافی نداشته اند.

آموزش درس یازدهم علوم پنجم ابتدایی بکارید و بخورید

آمادگی از قبل
برای اجرای فعالیت های این درس دانش آموزان باید به کمک خانواده یا معلم خود تعدادی گلدان پلاستیکی کوچک، مقداری خاک باغچه، ماسه و خاک رس، تعدادی دانه عدس، دستکش پلاستیکی، نمک و آب تهیه نمایند.

برای انجام این فعالیت ها چنانچه شرایط مناسب گلخانه یا اتاق مناسب برای رشدگیاهان وجود دارد، می توان گلدان ها را در آنجا قرار داد.

در صورتی که این فضا وجود ندارد می توان قسمتی از فضای کلاس را که برای انجام این گونه فعالیت ها مناسب است در نظر گرفت.

 

صفحه 86 علوم پنجم دبستان

در این درس ابتدا یک موقعیت برای شروع آموزش در نظر گرفته شده است.
با سؤال چرا برخی شمعدانی ها رشد کمتری دارند؟

تدریس را آغاز کنبد. به طوری که فرایند کاوشگری منظور شده است.

گروه ها برای پاسخ گویی به این پرسش، پیش بینی های زیر را عنوان کردند:

خاک گلدان ها روی رشد شمعدانی اثر دارد، پس خاک آنها تفاوت داشته است.
هرچه به گیاه آب بیشتری بدهیم، بیشتر رشد می کنند.

نور بر روی رشد گیاه اثر می گذارد، بنابراین برخی از گیاهان نور کافی نداشته اند.
ممکن است در کلاس شما پیش بینی های بیشتری مطرح گردد.

 

صفحه 87 و88 علوم پنجم دبستان

کاوشگری: فعالیت از نوع هدایت شده می باشد. در این کاوشگری باید به این نکات توجه نمود:
1 پنج گلدان را که کاملاً از نظر اندازه و جنس یکسان هستند، تهیه شود

2 به مقدار مساوی خاک در آنها ریخته شود.
3 نوع خاک همهٔ گلدان ها باید یکسان باشد.
4 دانه های عدس را بایستی به فاصله مساوی و عمق یکسان در داخل خاک کاشت.
5 در قسمت اول، آبیاری گلدان ها به طور یکسان از نظر مقدار و تعداد دفعات آبیاری صورت گیرد.

6 این کار به مدت 10 تا 13 روز ادامه یابد. دانش آموزان بایستی مشاهدات خود را در جدولی مانند جدول کتاب، یادداشت نمایند.

قسمت دوم این کاوشگری

در سه گلدان باقی مانده که گیاهان آنها سر از خاک در آورده اند،

هر سه روز یکبار به ترتیب آبیاری با آب مقطر، آب معمولی و آب شور به مدت 10 تا 13 روز ادامه یابد.
پس از طیاین مدت طول ساقه ها اندازه گیری گردد. در هر گلدان میانگین طول ساقه ها محاسبه گردد و نتیجه در جدولیمانند  جدول صفحه 88 نوشته شود.

دانش آموزان بایستی برای مقایسه نتایج آبیاری با سه نوع آب با استفاده
از جدول، یک نمودار ستونی مانند نمودار صفحه 89 رسم نمایند.

در این صورت می توانند بفهمند که در کدام گلدان، گیاهان رشد بیشتر و در کدام رشد کمتری داشته اند.
برای استفاده از آب مقطر می توان آن را به طور آماده خریداری کرد.

همچنین می توان آن را از آزمایشگاه هایی که دستگاه آب مقطرگیری دارند، تهیه کرد.

در غیر این صورت می توان برفک یخچال را ذوب کرد یا پس از تبخیر آب کتری، بخارات را سرد و جمع آوری نمود.

به منظور تهیه آب نمک، می توان یک قاشق مرباخوری نمک را در نصف لیوان آب حل کرد.

در طی مراحل اجرای این کاوشگری انتظار می رود، دانش آموزان با کنترل شرایط کاوشگری آشنا شوند،

به طوری که همواره همه عوامل در کاوش را ثابت نگه دارند و فقط یک عامل را تغییر دهند.

از سوی دیگر از طریق یادداشت کردن یافته ها در جدول و همچنین رسم نمودار و نتیجه گیری از آنها در برقراری ارتباط، مهارت کسب می کنند.

صفحه 89 علوم پنجم ابتدایی

جمع آوری اطلاعات: معلمان می توانند دانش آموزان را در استفاده از کتاب ها، مجلات و اینترنت راهنمایی نمایند.

معلم بایستی توجه دانش آموزان را به بررسی بیشتر در مورد گیاهان بومی منطقه خود جلب نماید.
از سوی دیگر با توجه به اینکه، احتمالاً دانش آموزان ممکن است فهرست های وسیع و متفاوتی دراین مورد با خود به کلاس بیاورند،

معلم نیز باید مانند دانش آموزان در این مورد اطلاعات جمع آوری نماید و مطالعه کاملی داشته باشد؛

مثلاً گیاه جو از گیاهانی است که می تواند در شرایط نسبتاً شور رشد نماید. گیاهان خانواده اسفناج نیز در خاک هایی که نمک زیاد دارند رشد می کنند.

 

صفحه 90 علوم پنجم ابتدایی

کاوشگری: در این فعالیت کاوشگری،

1 مقدار خاک هر سه گلدان،
2 جنس گلدان ها
3 نوع دانه ای که کاشته می شود،
4 عمق و فاصله کاشت یکسان باشد،
5 شرایط نگهداری گلدان ها نیز از نظر مقدار و نوع آب آبیاری هم باید یکسان باشد.
محاسبه میانگین طول ساقه ها و رسم نمودار با استفاده از اعداد موجود در جدول و مقایسه نتایج مورد نظر توسط دانش آموزان اهمیت دارد.

صفحه 91 علوم پنجم دبستان

فکر کنید: در پاسخ به پرسش مطرح شده در فکر کنید این صفحه باید گفت، خاکی که ماسه کمتری دارد،

می تواند آب را به مدت و به مقدار بیشتر در خود جای دهد

فعالیت: در فعالیت مطرح شده در این صفحه باید

1 دو ظرف پلاستیکی بزرگ و شفاف تهیه شود.
2 دو گلدان هم اندازه و یک جنس که هر کدام دارای یک گیاه عدس رشد یافته تقریباً یکسان هستند، تهیه شود.

3 یکی درون ظرف پلاستیکی که درِ آن بسته و دیگری در درون ظرف پلاستیکی دیگر که درِ آن باز است، قرار گیرند.

در این آزمایش یک مشاهده کیفی مورد نظر است و پس از چند روز، نتیجه حاصلبایستی توسط دانش آموزان ارائه گردد.

آنها مشاهده خواهند کرد که گلدان زیر سرپوش پژمرده شده و در حال از بین رفتن است.

با توجه به اینکه 21 درصد از حجم هوا را اکسیژن تشکیل می دهد، گیاهان نیز مانند همه موجودات زنده دیگر از این اکسیژن برای تنفس استفاده می کنند.

هوا از طریق روزنه هایی که رو و پشت برگ ها وجود دارند با گیاه مبادله می شود.

صفحه 92 علوم پنجم دبستان

کاوشگری: در کاوشگری این صفحه از دانش آموزان انتظار می رود تا بتوانند با توجه به آنچه تاکنونیاد گرفته اند، یک کاوشگری مستقل را طراحی نمایند.

از طراحی هایی که می توان انجام داد این است که بر رو و پشت برگ های یک گیاه شمعدانی با کلیپس، مقوای سیاه نصب کرد.

پس از آنکه چند روز این گلدان و گلدان فاقد این مقواها را پشت پنجره قرار دهید،

خواهید دید که پس از باز کردن مقواهای سیاه رنگ برگ ها زرد شده و این گلدان نیز پژمرده به نظر می رسد.

بهتر است از کیسه سیاه برای پوشاندن گیاه استفاده نکنید؛ زیرا به طور هم زمان گیاه را از نور و هوا محروم می کنید،

که در این صورت دانش آموزان، در گرفتن نتیجه گیری درست دچار اشکال می شوند.

صفحه 92 علوم پنجم دبستان

فکر کنید: در قسمت اول این فکر کنید، پاسخ ها می تواند شامل این موارد باشد:

1 باید گیاهی راانتخاب کرد که در خاک با رس زیاد می تواند رشد کند.
2 می توان آن خاک را با مقداری ماسه و کود یا خاک باغچه مخلوط نمود.
در مورد سؤال دوم دانش آموزان می توانند پاسخ دهند
1 می توان گیاهانی مانند چغندر و اسفناج را که می توانند در خاک شور رشد کنند، انتخاب کرد.
در مورد سؤال سوم دانش آموزان می توانند پاسخ دهند
1 می توان گیاهانی را انتخاب کرد که نیاز به آب کمتری دارند
2 می توان خاک آنجا را با مقداری رس مخلوط کرد.
در هر حال دانش آموزان می توانند بسته به محل زندگی خود از گیاهان بومی منطقه خود برای هر مورد پیشنهاد دهند.

دانستنی های درس یازدهم علوم پنجم دبستان بکارید و بخورید

آب چه اثری بر رشد گیاه دارد؟

درس یازدهم علوم پنجم ابتدایی بکارید و بخورید آب چه اثری بر رشد گیاه دارد؟
پنج گلدان پلاستیکی کوچک و هم اندازه تهیه کنید.

در همه ی گلدان ها به مقدار مساوی خاک باغچه بریزید.

درون هر گلدان، پنج دانه عدس سالم، درشت و هم اندازه را با فاصله
و در عمق یکسان (تقریباً یک سانتی متر) درون خاک قرار دهید و روی آنها را با خاک بپوشانید.

گلدان ها را پشت پنجره بگذارید و هر روز به آنها مقدار یکسانی آب بدهید

از این رو، کشاورزان برای رشد گیاهان باید آب مناسب تهیه کنند.

علاوه بر این، آبیاری منظّم و به موقع باعث تولید محصولات بیشتر و مرغوب تری می شود.

گیاهان برای زنده ماندن و رشد کردن، علاوه بر آب به خاک مناسب هم نیاز دارند.

خاک چه اثری بر رشد گیاه دارد؟

درس یازدهم علوم پنجم ابتدایی بکارید و بخورید خاک چه اثری بر رشد گیاه دارد؟
1 سه گلدان پلاستیکی هم اندازه را بردارید و شماره گذاری کنید.
2 در گلدان اوّل مقداری خاک رس بریزید. در گلدان دوم به اندازه ی گلدان اوّل ماسه بریزید. در گلدان سوم به مقدار مساوی با دو گلدان دیگر، خاک باغچه بریزید
3 در هر گلدان، پنج دانه عدس سالم، درشت و هم اندازه را با فاصله و عمق مساوی
(تقریباً به عمق یک سانتی متر) در داخل خاک قرار دهید. گلدان ها را پشت پنجره بگذارید.
4 به گلدان ها به مقدار مساوی آب بدهید.
5 چند روز از گلدان ها مراقبت کنید.
6 طول ساقه ی گیاهان هر گلدان را اندازه بگیرید.

خاک باغچه موادّ مورد نیاز برای رشد گیاه را دارد. این خاک مخلوطی از ماسه، رس و مقداری کود است.

در کود، موادّ غذایی گوناگونی وجود دارد. این مواد با حل شدن در آبی که در خاک موجود است،
سبب رشد گیاه می شوند. مخلوط مناسبی از رس، ماسه و کود، موادّ غذایی لازم برای رشد گیاه را فراهم می کند و مقدار مناسبی آب در خود نگه می دارد .

 

برای کشاورزی در مناطق کم باران، چه خاکی مناسب تر است؟

گیاهان هم مثل همه ی موجودات زنده، برای تنفّس و رشد کردن به هوا نیاز دارند.

هوا چه اثری بر رشد گیاه دارد؟

درس یازدهم علوم پنجم ابتدایی بکارید و بخورید هوا چه اثری بر رشد گیاه دارد؟
١ دو گلدان کوچک که در هر کدام یک گیاه عدس رشد کرده باشد، تهیه کنید.
(می توانید از گلدان هایی که در فعّالیت های قبلی در آنها عدس کاشته اید استفاده کنید
یا چند روز قبل در دو گلدان دانه ی عدس بکارید.)

2 گلدان ها را در دو ظرف پلاستیکی شفّاف و دردار قرار دهید امّا فقط درِ یکی از ظرف ها را ببندید.

نور چه اثری بر رشد گیاهان دارد؟

درس یازدهم علوم پنجم ابتدایی بکارید و بخورید نور چه اثری بر رشد گیاهان دارد؟
کشاورزان می دانند که برای به دست آوردن محصول بهتر، گیاهان باید خاک حاصلخیز، نور، آب و هوای کافی در اختیار داشته باشند.

آنها برای فراهم کردن این شرایط زحمت های زیادی می کشند.
علوم تجربی به ما کمک می کند که شرایط مناسب رشد گیاهان را بشناسیم.

با کاشتن گیاهان، علاوه بر اینکه غذا به دست می آوریم، به پاکیزگی محیط زیست نیز کمک می کنیم.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.